اختلال اضطراب جدایی

ریشه‌های روانشناختی اضطراب جدایی


اختلال اضطراب جدایی در رابطه

اضطراب جدایی مهلک ترین بیماری ذهنی است که میتواند به فروپاشی رابطه و احساسات ختم شود!

وقتی ترس از دست دادن رابطه به اضطراب شدید تبدیل میشود و زندگی را زیرورو میکند چه باید بکنیم؟

بیشتر افراد بعد از فاصله گرفتن از کسی که دوستش دارند، ناراحتی یا دلتنگی را تجربه میکنند. این احساس تا حدی طبیعی است.

اما گاهی، ترس از جدایی آنقدر شدید میشود که زندگی عاطفی، آرامش روانی و حتی عملکرد روزانه را مختل میکند. به این وضعیت در روانشناسی «اختلال اضطراب جدایی» گفته میشود که مشکلات مانند موارد زیر را به دنبال دارد.

  • وابستگی شدید
  • اضطراب مداوم
  • کنترلگری
  • حساسیت افراطی
  • فرسودگی عاطفی

در حوزه روانشناسی رابطه ، این اختلال یکی از مهمترین ریشه های مشکلات عاطفی مانند وابستگی، ترس از ترد شدن، ترس از شروع رابطه و مخصوصا “افسردگی بعد از جدایی” است.

اگر میخواهید بدانید: اختلال اضطراب جدایی دقیقا چیست؟ چرا ایجاد میشود؟ چه نشانه هایی دارد؟ و چگونه میتوان اضطراب جدایی را مدیریت و درمان کرد؟ با آکادمی سربرگ تازه همراه باشید تا پاسخ این سوالات را پیدا کنید.

اضطراب جدایی در روانشناسی چیست؟

به زبان ساده: اختلال اضطراب جدایی (Separation Anxiety Disorder) یعنی نوعی اضطراب شدید و مداوم نسبت به جدا شدن از فردی است که برای شخص احساس امنیت یا وابستگی ایجاد میکند.

ویژگی فردی که اختلال اضطراب جدایی دارد


  • دائماً نگران از دست دادن رابطه باست
  • تحمل فاصله را ندارد
  • با کوچکترین نشانه دور شدن، دچار اضطراب شدید میشود

آیا اضطراب جدایی فقط در کودکان است؟

خیر. گرچه این اختلال ابتدا بیشتر در کودکان شناخته شد، اما امروزه مشخص شده که بسیاری از بزرگسالان نیز آن را تجربه میکنند؛ به خصوص در روابط عاطفی و ازدواج.

تفاوت زیادی بین  اضطراب طبیعی و “دلتنگی بعد از جدایی” و اختلال اضطراب جدایی است. دلتنگی یا نگرانی بعد از فاصله گرفتن طبیعی است.

اما وقتی: شدت اضطراب بسیار زیاد باشد و دائماً در هر رابطه تکرار شود و روی زندگی و آرامش فرد اثر منفی بگذارد ممکن است به این وضعیت بیشتر به اختلال اضطراب جدایی نزدیک باشد.

نشانه های اختلال اضطراب جدایی 

۱. ترس شدید از ترک شدن

فرد حتی وقتی دلیل منطقی واضحی وجود ندارد، دائماً نگران است نکند عشقم من را رها کند، نکند عشقش کم شود.

۲. اضطراب هنگام فاصله

مثلاً با دیر جواب دادن پیام یا کمتر شدن تماس و یا مشغول بودن طرف مقابل فرد اضطراب شدیدی میگیرد.

۳. وابستگی عاطفی شدید

برای افرادی که بجای دلبستگی سالم دچار وابستگی بیمارگونه شده باشند رابطه برای آنها تبدیل به منبع اصلی امنیت روانی فرد میشود و حتی با فکر جدایی مضطرب میشوند.

۴. نیاز به اطمینان از احساس طرف مقابل

افرادی که اختلال اضطراب جدایی دارند مدام از طرف مقابل میپرسند، دوستم داری؟ از من خسته نشدی؟ هنوز برات مهمم؟

۵. نشخوار فکری درباره رابطه

ذهن این افراد مدام درگیر تحلیل رفتارها میشود. به طوری که گرفتار نشخوار فکری میشوند.

۶. ترس شدید از تنهایی

نگرانی این افراد فقط به پایان رابطه فعلی محدود نمی‌شود. این افراد احساس میکند بدون رابطه نمیتواند آرامش داشته باشد و از تنها ماندن میترسند و راهی برای ازبین بردن ترس از تنهایی نمیشناسند.

۷. واکنش شدید به اختلاف یا جدایی

افراد دارای اضطراب جدایی معمولا سخت تر با جدایی کنار می آیند.

علت اختلال اضطراب جدایی چیست؟

این اختلال معمولاً فقط یک علت ندارد و ترکیبی از تجربه های روانی و عاطفی مانند موارد زیر در آن نقش دارند.

۱. سبک دلبستگی فرد

یکی از مهمترین ریشه های اضطراب جدایی “سبک دلبستگی” است. مثلا در دلبستگی اضطرابی کودک یاد میگیرد عشق ممکن است ناپایدار باشد در نتیجه در بزرگسالی دائماً نگران از دست دادن رابطه میشود.

۲. تجربه طرد شدن یا رهاشدگی

یکی دیگر از تاثیر گذارترین موارد “طرحواره های عاطفی” فرد است. مثلا جدایی والدین یا تجربه بی ثباتی عاطفی و خیانت دیدن و یا حتی شکست عشقی شدید، میتواند ذهن را نسبت به جدایی حساس کند و باعث ایجاد نشانه های اختلال اضطراب جدایی در فرد شود.

۳. عزت نفس پایین

وقتی فرد احساس ارزشمندی درونی کمی دارد، بیشتر به رابطه وابسته میشود. افرادی که از عزت نفس پایینی برخوردار هستند با هر شکست بیشتر در معرض این اختلال قرار میگیرند.

4 تجربه روابط ناسالم

رابطه های پرتنش، بی ثبات و “رابطه سمی” میتوانند اضطراب جدایی را تشدید کنند و حتی باعث ایجاد آن شود..

اضطراب جدایی چگونه رابطه را تهدید میکند؟

۱. فرسودگی عاطفی

اضطراب مداوم میتواند رابطه را خسته کننده کند.

۲. کنترلگری

فرد برای کاهش ترسش کنترل بیشتری اعمال میکند یا دائماً میخواهد با سوال پرسیدن و تحت فشار گذاشتن طرف مقابل از دوام رابطه مطمعن شود.

۳. حساسیت بیش از حد

برای فردی که اضطراب جدایی دارد رفتارهای کوچک طرف مقابل بیش از حد بزرگ و تهدید کننده محسوب میشوند.

۴. وابستگی ناسالم

هویت فرد کم کم فقط حول رابطه شکل میگیرد، و فرد خود را در موقعیت های ناسالم مانند سوء استفاده های روحی و روانی بی دفاع میکند.

۵. ترس از ابراز نیاز واقعی

گاهی فرد آنقدر نگران از دست دادن است و از آن میترسد که خود واقعی اش را پنهان میکند و راجع به مسائل کوچک بزرگ دروغ میگوید.

آیا اضطراب جدایی درمان میشود؟

بله. این اختلال قابل مدیریت و درمان است، به خصوص اگر فرد آگاهانه و با کمک “مشاوره فردی” روی ریشه های آن کار کند.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *