چرا بعد از پایان رابطه احساس فروپاشی میکنیم؟
گاهی پایان یک رابطه فقط خداحافظی با یک نفر نیست؛ انگار بخشی از آینده، آرامش، امید و حتی هویت ما ناگهان از زندگی حذف میشود. بسیاری از افراد بعد از جدایی احساس میکنند دیگر آدم سابق نیستند. شب ها نمی توانند بخوابند، تمرکزشان از بین میرود، مدام گذشته را مرور میکنند و حتی ساده ترین کارهای روزمره برایشان سخت میشود. این وضعیت چیزی فراتر از یک ناراحتی ساده است و درصورتی که درمان نشود میتواند به افسردگی بعد از جدایی تبدیل شود.
فروپاشی روانی با افسردگی بعد از جدایی
شکست عاطفی یکی از دردناک ترین تجربه های روانی انسان است. تحقیقات روانشناسی نشان میدهد مغز انسان هنگام جدایی، واکنشی شبیه سوگ و ترک اعتیاد نشان میدهد که حتی با درد جسمی همراه است.
در ادامه به کمک تیم تخصصی روانشناسی سربرگ تازه به سوالات زیر پاسخ خواهیم داد:
- افسردگی بعد از طلاق و جدایی دقیقا چیست؟
- علائم افسردگی بعد از جدایی چیست؟
- چرا به افسردگی بعد از جدایی دچار میشویم؟
- خطرات درمان نشدن افسردگی طلاق چیست؟
- افسردگی جدایی چقدر طول میکشد؟
- روش درمان افسردگی بعد از جدایی چست؟
افسردگی بعد از جدایی چیست؟
بعد از پایان رابطه، غمگین شدن کاملاً طبیعی است. هر انسانی بعد از رفتن فردی که دوستش داشته مدتی ناراحت، بی حوصله یا دلتنگ میشود. اما زمانی که این احساسات شدید، طولانی و فلج کننده شوند، ممکن است فرد وارد مرحله افسردگی بعد از جدایی شده باشد که با ناامیدی، احساس پوچی، نشخوار فکری و گوشه گیری همراه است.
بعضی افراد بعد از جدایی احساس میکنند بخشی از وجود آنها ازبین رفته است، این احساس معمولاً زمانی شدیدتر میشود که رابطه با وابستگی و امید به ازدواج همراه بوده باشد.
…در واقع مغز انسان رابطه عاطفی را فقط یک ارتباط ساده نمیبیند؛ بلکه آن را بخشی از امنیت روانی و هویت احساسی فرد در نظر میگیرد. به همین دلیل بعد از قطع شدن رابطه، مغز واکنش های عمیق روانی ایجاد میکند.
چرا جدایی اینقدر دردناک است؟
وقتی دچار “شکست عاطفی“ میشویم و افسردگی به سراغ مان می آید، این سوال عمیق طرح میشود که چرا جدا شدن و فراموش کردن عشق انقدر دشوار است؟ چرا هنوز نمیتوانم فراموش کنم؟ چرا اینهمه درد میکشم؟
واقعیت این است که عشق فقط یک احساس نیست؛ بلکه ترکیبی از وابستگی ذهنی، دلبستگی عاطفی، عادت های روزانه و امید به آینده است. وقتی رابطه تمام میشود، ذهن ناگهان همه این منابع احساسی را از دست میدهد.
در چنین شرایطی فرد وارد فرایندی به نام سوگ عاطفی میشود. دقیقا همانطور که انسان بعد از از دست دادن یک عزیز وارد مراحل سوگ (یعنی: انکار، خشم، چانه زنی، افسردگی، پذیرش) میشود، پایان رابطه نیز نوعی سوگواری روانی ایجاد میکند. بعضی افراد مدت زیادی در مرحله افسردگی باقی میمانند و نمی توانند به تعادل روانی برگردند.
علائم افسردگی بعد از جدایی چیست؟
بسیاری از افراد نمی دانند احساساتی که تجربه میکنند دلتنگی بعد از جدایی است که کاملا طبیعی بوده و بعد از مدتی رفع میشود یا دچار افسردگی شده اند. باید به این نکته توجه داشت که علائم افسردگی بسیار وسیع تر از یک دلتنگی معمولی هستند، به طوری که میتواند هم علائم روانی و هم علائم جسمی داشته باشند مثل:
- گریه های ناگهانی
- بیخوابی یا خواب بیش از حد
- کاهش انرژی
- بی اشتهایی یا پرخوری عصبی
- احساس پوچی
- بی حوصلگی شدید
- از دست دادن انگیزه
- گوشه گیری
- فکر مداوم به رابطه قبلی
- احساس بی ارزشی
- اضطراب شدید
- حملات عصبی
این موارد عمومی ترین نشانه ها هستند اما علائم افسردگی بعد از جدایی باتوجه به شدت افسردگی و شرایط فرد میتواند عمیق تر و وسیع تر باشد.
اما چرا بعد از جدایی افسرده میشویم؟
گاهی چیزی که ما عشق می نامیم در واقع وابستگی عاطفی شدید است. به همین دلیل بعضی جدایی ها بیش از حد دردناک میشوند.
در عشق سالم، فرد هویت مستقل دارد، احساس امنیت فقط به حضور طرف مقابل وابسته نیست و رابطه باعث رشد طرفین میشود. اما در وابستگی ناسالم، تمام آرامش فرد به رابطه گره میخورد، ترس تنهایی و ترس از ترک شدن به مرور شدید تر میشود و فرد بدون رابطه احساس بی ارزشی میکند.
بعضی افراد تمام هویت، برنامه های آینده و احساس امنیت خود را روی رابطه بنا میکنند. در چنین شرایطی پایان رابطه شبیه فرو ریختن کل زندگی به نظر میرسد. نشانه های وابستگی عاطفی میتواند شامل موارد زیر باشد:
- “ترس تنهایی“
- نیاز مداوم به توجه
- احساس بی ارزشی بدون رابطه
- ناتوانی در قطع ارتباط
- چک کردن دائمی طرف مقابل
عوارض افسردگی بعد از جدایی
افسردگی بعد از طلاق و جدایی صرفا فقط به احساس غم و اندوه یا گوشه گیری ختم نمیشود، بلکه در صورت درمان نشدن میتواند باعث ایجاد اختلالات گسترده روحی و روانی شود مانند:
1. اضطراب بعد از جدایی
یکی از شدید ترین واکنش های روانی بعد از پایان رابطه، اضطراب است که با وجود افسردگی چندین برابر میشود. بسیاری از افراد بعد از ابتلا به افسردگی شدید، اضراب بعد از جدایی را تجربه میکنند و مدام اضطراب آینده را دارند و با نگرانی های گوناگونی روبرو میشوند مانند:
- «اگر دیگر کسی دوستم نداشته باشد چه؟»
- «اگر تا آخر عمر تنها بمانم؟»
- «اگر او با شخص دیگری خوشحال باشد چه؟»
این اضطراب میتواند باعث افزایش تپش قلب و بیقراری شدید، بیخوابی طولانی، افکار وسواسی و حتی حملات پانیک همراه شود.
2. ناتوانی در فراموش کردن رابطه
فراموش نکردن رابطه فقط به عشق مربوط نمیشود. عوامل زیادی باعث میشوند ذهن در گذشته گیر کند، مثلاً: طولانی بودن رابطه، وجود وابستگی شدید، پایان ناگهانی، شوک خیانت، امید به بازگشت، تنهایی شدید و یا عزت نفس پایین. افسردگی بعد از پایان رابطه مانع فراموش کردن عشق میشود، زیرا مدام فرد را به گذشته بازمیگرداند و باعث بروز اشتباهات بعد از جدایی میشود مانند:
- چک کردن مداوم شبکه های اجتماعی
- التماس برای برگشت
- سرکوب احساسات
- رابطه جایگزین سریع
- منزوی شدن
3. توقف زندگی شخصی و اجتماعی
افسردگی پس از طلاق یا فروپاشی یک رابطه عاطفی تمام جنبه های زندگی فردی را تحت تاثیر قرار میدهد. افسردگی باعث کاهش روابط خانوادگی و اجتماعی شده و فرد را منزوی میکند. فرد افسرده اهداف و برنامه ریزی های خود را فراموش میکند و از مسیر پیشرفت خود دور میشود.
درماندگی که بعد از پایان رابطه دچار آن میشویم مانند یک ویروس تمام زندگی را تحت تاثیر قرار میدهد. چیزهایی که تا مدتی پیش انگیزه بخش و هیجان انگیز بوده اند دیگر هیچ جذابیتی ندارند.
افسردگی بعد از جدایی چقدر طول میکشد؟
هیچ زمان دقیقی برای بهبود فرد از افسردگی وجود ندارد. بعضی افراد بعد از چند هفته آرام تر میشوند و بعضی دیگر ماه ها و حتی سالها درگیر احساسات شدید باقی میمانند. در واقع مدت زمان بهبود را نمیتوان تعیین کرد اما میتوان گفت که مدت زمان افسردگی به چه عواملی بستگی دارد:
- شدت وابستگی
- نوع پایان رابطه
- مدت زمان رابطه
- سبک دلبستگی
- شخصیت فرد
- میزان حمایت عاطفی که از فرد افسرده میشود
- تجربه های قبلی
- دغدغه شرایط فعلی
وقتی در اوج شکست عاطفی هستیم، ممکن است باور کنیم این درد هیچوقت تمام نمیشود. اما ذهن انسان توانایی زیادی برای ترمیم دارد. بسیاری از افرادی که زمانی تصور میکردند دیگر نمیتوانند آرامش داشته باشند، بعد از مدتی دوباره احساس امنیت، امید و حتی عشق را تجربه کرده اند. اما بهبود حال روحی معمولاً ناگهانی اتفاق نمی افتد؛ بلکه آرام آرام ذهن دوباره خودش را بازسازی میکند.
چگونه افسردگی بعد از جدایی را درمان کنیم؟
بهبود بعد از شکست عاطفی زمان بر است، اما راهکارهایی وجود دارد که میتوانند روند درمان افسردگی بعد از جدایی سریعتر و سالم تر کنند. بهترین اقدام برای درمان افسردگی این است که از مشاور فراموشی عشق کمک بگیرید تا مراحل درمان بصورت تخصصی پیگیری شود، ولی برای شروع خودتان میتوانید:
۱. ارتباط را محدود کنید: گاهی مغز برای آرام شدن نیاز دارد مدتی از محرک های احساسی فاصله بگیرد.
۲. احساسات خود را بپذیرید: غم، خشم، دلتنگی و حتی عصبانیت بخشی از روند طبیعی ترمیم روانی هستند.
۳. برنامه روزانه داشته باشید: ورزش، خواب منظم، تغذیه مناسب و فعالیت روزانه میتوانند تأثیر بسیار بیشتر از چیزی که فکر روی مغز داشته باشند.
۴. حمایت عاطفی دریافت کنید: صحبت با دوستان، خانواده یا مشاور میتواند احساس تنهایی را کاهش دهد.
۵. روی عزت نفس خود کار کنید: بسیاری از افراد بعد از جدایی احساس میکنند ارزشمند نیستند. بازسازی عزت نفس بخش مهمی از درمان است.
گاهی شدت افسردگی آنقدر زیاد میشود که فرد به تنهایی نمیتواند از آن عبور کند. در چنین شرایطی دریافت کمک تخصصی میتواند روند درمان را بسیار آسان تر کند. این 5 مرحله پایه های شروع مراحل هستند که میتوانند سرعت بهبود وضعیت را به شکل چشمگیری افزایش دهند.
بدون دیدگاه